به گزارش خبرگزاری مهر، مرتضی عبدی، در یادداشتی به مناسبت روز ملی خلیج فارس، نوشت: خلیج فارس، نه صرفاً یک پهنه آبی، بلکه تجلی پیوستگی تاریخی، هویتی و حقوقی ملتی است که ریشه در اعماق تاریخ دارد. نام «خلیج فارس» در طول هزاران سال، بهطور مستمر در منابع معتبر تاریخی، جغرافیایی و حقوقی بینالمللی ثبت و ضبط شده و از این حیث، یکی از مستندترین نامهای جغرافیایی در نظام بینالملل به شمار میرود.
۱. سوابق تاریخی و تداوم حاکمیت
از دوران امپراتوریهای باستانی ایران، از جمله هخامنشیان و ساسانیان، تا دورههای اسلامی و معاصر، خلیج فارس همواره در قلمرو نفوذ، حاکمیت و مدیریت ایران قرار داشته است. آثار مکتوب مورخان یونانی همچون هرودوت، جغرافیدانان اسلامی نظیر اصطخری و ابنحوقل، و اسناد دورههای مختلف، همگی بر اطلاق نام «فارس» بر این خلیج تأکید دارند.
۲. اسناد و رویههای بینالمللی
در حقوق بینالملل، استمرار استعمال یک نام جغرافیایی در اسناد رسمی، نقشهها و مکاتبات بینالمللی، بهعنوان یک «رویه تثبیتشده» (Established Usage) تلقی میشود.
در این راستا؛
سازمان ملل متحد در اسناد و مکاتبات رسمی خود، از جمله یادداشتهای دبیرخانه، بهصراحت بر استفاده از عنوان «Persian Gulf» تأکید کرده است.
اطلسها و نقشههای معتبر جهانی، از جمله نقشههای منتشره توسط نشنال جئوگرافیک و سایر مؤسسات کارتوگرافی، همگی این نام را ثبت کردهاند.
در مکاتبات دیپلماتیک، قراردادهای تاریخی و اسناد دریانوردی نیز همین عنوان بهکار رفته است.
۳. نقشههای تاریخی و شواهد کارتوگرافیک
بیش از هزاران نقشه تاریخی از قرون وسطی تا دوران مدرن، که در آرشیوهای معتبر جهان نگهداری میشوند، همگی بر نام «خلیج فارس» دلالت دارند. این نقشهها، که توسط جغرافیدانان اروپایی، عرب و ایرانی ترسیم شدهاند، از حیث ارزش اثباتی، جایگاه ویژهای در استدلالهای حقوقی دارند.
۴. شواهد میدانی و نمادین
حتی در برخی نشانههای میدانی، مانند سنگقبرهای سربازان آمریکایی در منطقه که محل خدمت آنان در «Persian Gulf» درج شده، استمرار این نام در ادبیات رسمی و نظامی نیز قابل مشاهده است. این موارد، هرچند بهتنهایی منشأ حق نیستند، اما مؤید عرف جاری بینالمللیاند.
۵. تحلیل حقوقی ادعاهای معارض
ادعاهای مطرحشده از سوی برخی کشورهای حاشیه این خلیج، فاقد پشتوانه تاریخی، حقوقی و عرفی است. در حقوق بینالملل:
تغییر نامهای جغرافیایی تثبیتشده، بدون اجماع بینالمللی، فاقد اعتبار است.
اصل «ثبات نامهای جغرافیایی» (Geographical Names Stability) بهعنوان یکی از اصول پذیرفتهشده، مانع از تحریفهای سیاسی و مقطعی میشود.
فقدان سابقه تاریخی مستمر در این ادعاها، آنها را در زمره ادعاهای غیرمستند و غیرقابل استناد قرار میدهد.
۶. خلیج فارس؛ نماد هویت و همبستگی
برای ملت ایران، خلیج فارس صرفاً یک موضوع حقوقی یا جغرافیایی نیست؛ بلکه بخشی از هویت ملی و حافظه تاریخی است. این نام، در طول قرون، عامل انسجام، همبستگی و پیوند میان ایرانیان بوده و هرگونه تلاش برای تحریف آن، نهتنها مغایر با واقعیتهای تاریخی است، بلکه با اصول بنیادین حقوق بینالملل نیز در تعارض قرار دارد.
با اتکا به تداوم تاریخی حاکمیت ایران، اسناد رسمی بینالمللی، نقشههای معتبر تاریخی، و رویه تثبیتشده جهانی، نام «خلیج فارس» بهعنوان یک حقیقت غیرقابل انکار در نظام حقوقی بینالمللی تثبیت شده است. هرگونه ادعای خلاف آن، فاقد وجاهت حقوقی بوده و بیشتر در چارچوب انگیزههای سیاسی و زودگذر قابل تحلیل است.
خلیج فارس، همچنان که در طول تاریخ بوده، امروز نیز نماد پیوند عمیق میان گذشته، حال و آینده یک ملت است؛ نمادی از ایستادگی حقیقت در برابر تحریف.