به گزارش خبرگزاری مهر، آیتالله سید احمد علمالهدی به تبیین جایگاه روز ۲۳ ذیالقعده به عنوان روز زیارتی امام هشتم(ع) پرداخت و با اشاره به دیدگاههای علمای شیعه درباره این روز اظهار کرد: مرحوم محدث قمی در مفاتیحالجنان درباره این روز تعبیر «شاید روز شهادت باشد» را مطرح کرده، اما تصریحی بر شهادت در این تاریخ وجود ندارد.
نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی افزود: همچنین سید بن طاووس در کتاب اقبال به نقل از برخی محدثان غیرعرب، روز ۲۳ ذیالقعده را روز زیارتی امام رضا(ع) دانسته است، بدون آنکه علت آن را بهطور مشخص بیان کند.
وی افزود: در روایات مربوط به شهادت امام رضا(ع)، ماههای رمضان و صفر ذکر شده است. درباره ماه صفر نیز دو روایت وجود دارد؛ یکی هفدهم صفر و دیگری آخر صفر. با توجه به تقارن با رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع)، روز آخر صفر شهرت بیشتری یافته است. اما روایتی مبنی بر شهادت حضرت در ماه ذیالقعده وجود ندارد.
علم الهدی تأکید کرد: با وجود آنکه ۲۳ ذیالقعده روز شهادت نیست، اما از جایگاه و فضیلت ویژهای برخوردار است.
نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی در ادامه به نقل خاطرهای از مرحوم آیتالله روحانی پرداخت و گفت: ایشان نقل میکردند که از آیتالله العظمی گلپایگانی درخواست دستورالعملی دائمی برای سعادت دنیا و آخرت کردند و معظمله توصیه کردند هر سال در روز ۲۳ ذیالقعده به زیارت امام رضا(ع) مشرف شوند و بر این عمل مداومت داشته باشند.
به گفته وی، مرحوم آیتالله گلپایگانی(ره) حتی در صورتی که امکان حضور در مشهد فراهم نباشد، انجام زیارت پیامبر اکرم(ص)، حضرت زهرا(س) و ائمه بقیع(ع) را به نیابت از امام رضا(ع) در این روز توصیه کرده بودند.
علمالهدی به واقعه انتقال امام رضا(ع) از مدینه به خراسان اشاره کرد و گفت: مأمون عباسی با هدفی سیاسی و طراحی توطئهای پیچیده، امام رضا(ع) را با عنوان واگذاری خلافت به خراسان فراخواند. هدف نهایی او حذف حضرت و ادغام مسئله امامت در ساختار خلافت بود.
نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی افزود: روز ۲۳ ذیالقعده زمان اعلام حرکت امام(ع) از مدینه بود. در حالی که فضای شهر با تبلیغات رسمی آذینبندی شده و مردم از واگذاری خلافت به امام(ع) ابراز خرسندی میکردند، حضرت در جمع خانواده خود تصریح کردند که این سفر، سفر شهادت است و بازگشتی در کار نخواهد بود.
وی ادامه داد: انتشار این خبر در مدینه موجب تحول در فضای عمومی شهر شد و مراسم حرکت به تعویق افتاد. در نهایت، امام رضا(ع) تصمیم گرفتند همراه خانواده به مکه مشرف شوند و پس از انجام مناسک حج، مسیر خود را به سوی خراسان ادامه دهند. حرکت رسمی کاروان در ۲۵ ذیالقعده، مصادف با روز دحوالارض، انجام شد؛ روزی که آن نیز در منابع دینی به عنوان روز زیارتی امام رضا(ع) ذکر شده است.
علمالهدی با اشاره به لقب «غریبالغربا» برای امام رضا(ع) اظهار کرد: این عنوان برگرفته از بیان خود حضرت است که شهادت در غربت و دفن در سرزمین دور از وطن را پیشبینی فرموده بودند.
نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی با بیان اینکه محدودیتهای شدید در تشییع و تدفین پیکر مطهر امام رضا(ع) اعمال شد، به برخی نقلهای تاریخی درباره نحوه انتقال و دفن حضرت در منطقه توس اشاره کرد و گفت: تدفین حضرت در شرایط خاص امنیتی و بدون امکان حضور گسترده مردم انجام شد.
وی با تأکید بر اینکه دوران حضور امام رضا(ع) در خراسان با فشارهای سیاسی و روانی همراه بود، گفت: از زمان خروج حضرت از مدینه تا شهادت ایشان، حدود دو سال سپری شد که این دوره با فشارها و محدودیتهای متعدد همراه بود.
علم الهدی ادامه داد: خانواده امام(ع) نیز در این مدت با نگرانی دائمی نسبت به جان حضرت زندگی میکردند. این وضعیت جلوهای از مظلومیت اهلبیت(ع) است؛ مظلومیتی که در سیره ائمه اطهار(ع) تکرار شده است.
نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی با استناد به زیارت جامعه کبیره و برخی متون روایی، به صبر و استقامت امام رضا(ع) در برابر سختیها اشاره کرد و بر اهمیت احیای فرهنگ زیارت در روزهای ۲۳ و ۲۵ ذیالقعده تأکید کرد.