بازار؛ گروه صنعت: به دنبال تداوم قطع برق صنایع، بحث جابهجایی روز تعطیل واحدهای تولیدی به منظور کاهش فشار بر تولیدکنندگان و جلوگیری از کاهش تولید و همچنین مدیریت مصرف برق توسط شورای عالی کار مصوب شده است. در همین زمینه سعید شجاعی، معاون وزیر صمت اعلام کرده است که طرح جابهجایی روز تعطیل واحدهای تولیدی میتواند حدود هزار و ۲۰۰ مگاوات صرفهجویی در زمان اوج مصرف ایجاد کند.
اما اجرای این طرح به سادگی تصویب آن روی کاغذ نیست، تغییر روز تعطیل میتواند اعتراض کارگران را به دنبال داشته باشد. از طرف دیگر جمعه کاری مشمول افزایش حقوق است، اما آنطور که فعالان حوزه صنعت میگویند در بخشنامهای که در این زمینه به آنها ابلاغ شده است، کارفرمایان از پرداخت حقوق اضافه معاف شدهاند.
در میان فعالان بخش خصوصی نیز نظرات متفاوتی در مورد این طرح وجود دارد. در حالی نایب رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران از این طرح در وضعیت فعلی دفاع میکند که رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی درخصوص تبعات اجتماعی این اقدام هشدار میدهد و از الگوهای دیگری صحبت میکند که میتوان در شرایط امروز از آنها بهره گرفت.
مهدی امینی، نایب رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با خبرنگار بازار گفت: چه کارگر و چه کارفرما تمایل دارند حداقل روز جمعه را در کنار خانواده باشند و استراحت کنند. اما با توجه به این که برق اواسط هفته قطع میشود و واحد تولیدی نیز تعهداتی به بازار دارد و نمیتواند مجموعه را تعطیل کند، بخشنامهای از سوی شورای عالی کار صادر شده که بر اساس آن، یک روز در هفته به جای روز جمعه بهعنوان تعطیلی در نظر گرفته شود.
طبق این بخشنامه جمعه کاری کارگران و تعیین یک روز دیگر در هفته برای تعطیلی، الزامی برای پرداخت مزد اضافه توسط کارفرمایان ایجاد نمیکند و براساس قانون ۴۴ ساعت کار در هفته باید انجام شود
امینی افزود: طبق این بخشنامه جمعه کاری کارگران و تعیین یک روز دیگر در هفته برای تعطیلی، الزامی برای پرداخت مزد اضافه توسط کارفرمایان ایجاد نمیکند و براساس قانون ۴۴ ساعت کار در هفته باید انجام شود.
این فعال حوزه صنعت در ادامه گفت: این بخشنامه جدید به دلیل محدودیتهای ناترازی برق برای صنایع ابلاغ شده است و موضوع دلبخواهی نیست که کارفرما به سلیقه خود ساعت کاری را تغییر دهد. اجرای این بخشنامه اجباری و حدود یک ماه است که اجرا میشود، تاریخ انقضا هم ندارد و تا زمانی که هفتهای یک روز برق قطع نشود، ادامه خواهد داشت.
امینی توضیح داد: در حال حاضر اکثر واحدها روز تعطیل را تغییر دادهاند، به هر حال واحدها نیاز دارند کار کنند و امور خود را مدیریت کنند. برای مثال در صنعت چرم، چرمی که در حال فرآوری است را نمیتوان یک روز بیشتر متوقف کرد، چون خراب میشود. بنابراین صنعتگران برنامهریزی میکنند تا ادامه فرآیند متوقف نشود و مجبورند کار را انجام دهند.
نایب رئیس کمیسیون مالیات، کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران با اشاره به صحبتهای رئیسجمهور مبنی بر این که قطع برق واحدهای صنعتی باید گزینه آخر باشد، گفت: طی مدت زمان برگزاری کنکور سراسری، برق واحدهای تولیدی به مدت دو روز در پنجشنبه و جمعه قطع شد. سوال ما این است که مگر برگزاری کنکور به چه میزان برق نیاز دارد که این اتفاق افتاده است. در واقع این موارد بهانه است و وزارت نیرو هیچ اقدامی برای افزایش تولید برق انجام نداده است و حالا فشار ناترازی برق را روی دوش صنایع گذاشته است.
تغییر تعطیلات باعث نارضایتی کارگران میشود
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران نیز در گفتوگو با خبرنگار بازار گفت: اجرای چنین طرحهایی آسایش کارگران را به هم میزند و ساختارهای کاری کشور را نیز تحتتاثیر قرار میدهد. این که ما روز جمعه را که روز تعطیل کارگران است، روز کاری اعلام کنیم و روز دیگری را برای آنها بهعنوان تعطیلی در نظر بگیریم، در بلندمدت باعث نارضایتی کارگران میشود، چرا که این عدم تطابق تعطیلیها برای خانوادههای کارگران و فعالان اقتصادی نیز دشواریهایی ایجاد میکند.
به گفته نجفی، یکی از کارهایی که میشود انجام داد، این است که بهجای جابجایی تعطیلات، کنتور هوشمند نصب کنیم و به صنایع اعلام کنیم که فعالیت آنها در روز مشخصی با تعرفه بالاتر صورت میگیرد.
نجفی تصریح کرد: در عین حال، میتوانستیم تقویم کاری تعریف کنیم و بهجای اینکه یک روز در هفته برق صنایع قطع باشد، میتوانستیم برای یک دوره تجمیعی، مثلا دو هفته یا ۱۰ روز، قطعی برق صنایع را تحت عنوان «تجمیع قطع برق» مدیریت، محاسبه و عملیاتی کنیم. یعنی به مدت ۱۰ روز برق صنایع قطع نشود، اما مصرف برق آنها با نرخ بالاتر و به اصطلاح با نرخ گرانتر محاسبه شود. در مقابل، تعطیلات تابستانی فعالان اقتصادی و تعطیلی کارگران با همان ایام مطابقت داده شود.
رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران اضافه کرد: این روش بهمراتب سازندهتر، کارآمدتر و موثرتر است. این که شما بیایید روز تعطیلی رسمی و قانونی فعال اقتصادی و پرسنل تحت نظر او را تغییر دهید، در نهایت باعث میشود افراد از مواهب حضور در کنار خانواده بهرهمند نشوند. روزی که فرزندان در منزل هستند، پدر خانواده در محل کار است و برعکس، زمانی که فرزندان در خانه نیستند، پدر خانواده در خانه حضور دارد. این وضعیت میتواند گسست خانوادگی را به وجود بیاورد.
نجفی عنوان کرد: به نظر میرسد راهحلهایی از این دست، بدون در نظر گرفتن مشکلات اجتماعی ارائه میشوند. ما بیش از هر چیز باید به سلامت روح و روان خانواده توجه کنیم. ممکن است این موضوع در برخی از پرسنل اثر محسوسی نداشته باشد، اما در خانواده کارگرانی که دارای فرزند و روابط خانوادگی موثر و قوی هستند که عمدتا در شهرستانها این اتفاق میافتد، با یک معضل جدید مواجه میشویم که باید برای آن چارهاندیشی کنیم.
بهجای این که پیشنهادات خارج از عرف ارائه دهیم، میتوانیم آنچه را که در تمام دنیا تجربه شده و موفق بوده است، برنامهریزی کنیم؛ یعنی تعرفهگذاری افزایشی برای مدتهای محدود با محاسبه توسط کنتور هوشمند و اجماعسازی ایام گرانی برق برای واحدهای تولیدی، به نحوی که خود واحدها بتوانند فعالیتها و تولیداتشان را مدیریت کنند
رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران در پایان تاکید کرد: بهجای این که پیشنهادات خارج از عرف ارائه دهیم، میتوانیم آنچه را که در تمام دنیا تجربه شده و موفق بوده است، برنامهریزی کنیم؛ یعنی تعرفهگذاری افزایشی برای مدتهای محدود با محاسبه توسط کنتور هوشمند و اجماعسازی ایام گرانی برق برای واحدهای تولیدی، به نحوی که خود واحدها بتوانند فعالیتها و تولیداتشان را مدیریت کنند.