خبرگزاری مهر، گروه سیاست؛ در آستانه آغاز سومین سال فعالیت مجلس دوازدهم و همزمان با سالروز افتتاح نخستین دوره مجلس شورای اسلامی، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی در پیامی، ضمن تبیین جایگاه مجلس در نظام جمهوری اسلامی، مجموعهای از اولویتها، الزامات و راهبردهای پیش روی قوه مقننه را تشریح کردند.
رهبر انقلاب در ابتدای پیام، با تأکید بر اینکه مجلس شورای اسلامی «عصاره ملت»، «مظهر مردمسالاری دینی» و «رکن قانون و قانونگذاری» در جمهوری اسلامی است، بر نقش بیبدیل این نهاد در اعمال اراده مردم تأکید کردند. آنچه در این بخش از پیام برجسته است، صرفاً بازخوانی جایگاه حقوقی مجلس نیست، بلکه پیوند میان تحولات اجتماعی اخیر و مسئولیت نمایندگان است.
رهبر انقلاب با اشاره به «دفاع مقدس سوم» و پیامدهای آن، معتقدند ملت ایران در آزمونهای اخیر، سطحی جدید از ایمان، امید، مقاومت و کنشگری را به نمایش گذاشته و به تعبیر ایشان «ارتقای تراز مردم ایران» رخ داده است. بر این اساس، پیام اصلی آن است که اگر ملت به سطحی جدید از بلوغ، انسجام و مسئولیتپذیری رسیده، مجلس نیز باید خود را با این تراز جدید هماهنگ کند. در واقع، رهبر انقلاب از نمایندگان میخواهند صرفاً بازتابدهنده وضعیت موجود جامعه نباشند، بلکه نماینده ملتِ ارتقایافته و پیشرو باشند.
«ملت مبعوث شده»؛ کلیدواژه مهم پیام
بیتردید یکی از مهمترین مفاهیم مطرح شده در این پیام، تعبیر «ملت مبعوث شده» است؛ مفهومی که چندین بار در متن مورد اشاره قرار گرفته است. در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی، بعثت معمولاً مفهومی مرتبط با تحول بنیادین، آگاهی تاریخی و ورود به مرحلهای جدید از مسئولیتپذیری اجتماعی است.
رهبر انقلاب با بهکارگیری این تعبیر، معتقدند ملت ایران پس از عبور از بحرانها، جنگها و فشارهای خارجی، وارد مرحلهای تازه از خودآگاهی و کنش تاریخی شده است. بر همین اساس، نمایندگان مجلس نیز باید خود را در تراز این تحول بازتعریف کنند. از نگاه رهبر انقلاب، نمایندگی تنها یک مسئولیت اداری یا سیاسی نیست؛ بلکه مأموریتی تمدنی و تاریخی است که باید متناسب با شرایط جدید کشور ایفا شود.
مجلس؛ خط مقدم حکمرانی در دوران جدید
یکی دیگر از محورهای مهم پیام، توصیف جایگاه نمایندگی مجلس به عنوان «سنگر خط مقدم تحول» است.
رهبر انقلاب در این بخش، مسئولیت نمایندگان را از سطح قانونگذاری صرف فراتر برده و آنان را بخشی از جبهه پیشرفت و نوسازی کشور معرفی میکنند. در این چارچوب، مجلس باید ضمن حفظ استقلال قوه مقننه، در تعامل و همافزایی با دولت و سایر نهادها عمل کند.
این نگاه، بیانگر تأکید بر حکمرانی هماهنگ و همافزا در شرایط کنونی کشور است؛ شرایطی که به باور رهبر انقلاب، نیازمند بسیج همه ظرفیتهای نظام برای عبور از چالشهای اقتصادی، اجتماعی و زیرساختی است.
اقتصاد؛ اولویت نخست مجلس در سال ۱۴۰۵
بررسی محتوای پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی نشان میدهد که مسائل اقتصادی همچنان در صدر اولویتهای مورد تأکید رهبر انقلاب قرار دارد.
ایشان مجموعهای از محورهای اقتصادی شامل مهار تورم و گرانی، رونق تولید، افزایش اشتغال، مدیریت نقدینگی، مبارزه با فساد مالی، رفع دغدغههای معیشتی مردم، محرومیتزدایی، بازسازی خسارات ناشی از جنگ را به عنوان محورهای اصلی فعالیت مجلس معرفی کردهاند.
نکته قابل توجه آن است که رهبر انقلاب علاوه بر پرداختن به مسائل جاری اقتصاد، به موضوع بازسازی و نوسازی خسارات جنگهای اخیر نیز اشاره کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد کشور وارد مرحله جدیدی از برنامهریزی اقتصادی شده و مجلس باید در تدوین چارچوبهای قانونی این فرآیند نقش محوری ایفا کند.
اصلاح برنامه هفتم؛ مطالبهای مهم از مجلس
در بخش دیگری از پیام، رهبر انقلاب به صورت مشخص از «اصلاح برنامه هفتم پیشرفت» و افزودن الزامات مرتبط با بازسازی و نوسازی کشور سخن گفتهاند. این بخش از پیام را میتوان یکی از مهمترین مطالبات اجرایی از مجلس دوازدهم دانست، چراکه نشان میدهد شرایط جدید کشور ایجاب میکند برخی برنامههای توسعهای با واقعیتهای نوظهور تطبیق پیدا کند. به عبارت دیگر، از نگاه رهبر انقلاب، برنامهریزی توسعه بدون لحاظ آثار تحولات امنیتی، اقتصادی و زیرساختی اخیر نمیتواند پاسخگوی نیازهای کشور باشد.
امیدآفرینی؛ مأموریت سیاسی مجلس
یکی از مهمترین فرازهای پیام، تأکید بر نقش مجلس در امیدآفرینی است. رهبر انقلاب تصریح میکنند که جامعه بیش از هر چیز نیازمند مشاهده نشانههای واقعی امید، ثبات و چشمانداز روشن آینده است. از این منظر، امیدآفرینی صرفاً یک شعار تبلیغاتی نیست، بلکه محصول تصمیمات، قوانین، مواضع و عملکردهای واقعی مسئولان است.
ایشان معتقدند نطقها، مصوبات و مواضع نمایندگان میتواند مجلس را به نهادی پیشران در ایجاد امید اجتماعی تبدیل کند. این بخش از پیام، هشداری ضمنی هم دارد؛ اینکه هرگونه رفتار سیاسی تنشآفرین، اختلافساز یا فاقد پشتوانه کارشناسی میتواند سرمایه امید اجتماعی را تضعیف کند.
بازگشت به رهنمودهای رهبر شهید انقلاب؛ تأکید بر تداوم یک مکتب حکمرانی
رهبر انقلاب در بخش دیگری از پیام، نمایندگان را به مطالعه دقیق بیانات سالهای گذشته «قائد عظیمالشأن شهید» خطاب به مجلس توصیه میکنند. این توصیه نشان میدهد از منظر ایشان، مجموعه رهنمودهای ارائهشده در سالهای گذشته از سوی رهبر شهید انقلاب اسلامی، همچنان ظرفیت راهبری و هدایت مجلس را دارد و باید به عنوان یک ذخیره تجربی و عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد.
در واقع، رهبر انقلاب بر استمرار یک مکتب حکمرانی تأکید دارند؛ مکتبی که عناصر آن شامل مردمگرایی، عدالتخواهی، فسادستیزی، عقلانیت، شجاعت و استقلال است.
وحدت ملی؛ مهمترین سرمایه پساجنگ
شاید بتوان گفت مهمترین محور سیاسی پیام رهبر انقلاب، تأکید ویژه بر «وحدت ملی» است.
ایشان انسجام شکلگرفته حول پرچم جمهوری اسلامی ایران را یکی از بزرگترین نعمتهای الهی و از عوامل اصلی پیروزی در برابر دشمنان معرفی میکنند.
رهبر انقلاب هشدار میدهند که دشمن پس از ناکامی در عرصه نظامی و فشارهای اقتصادی، اکنون به دنبال ایجاد شکاف اجتماعی و تفرقه داخلی است تا از این طریق اهداف خود را محقق کند. از همین رو، ایشان همه جریانهای سیاسی، نخبگان و بهویژه نمایندگان مجلس را به پرهیز از اختلافات بیحاصل و برجستهسازی شکافهای اجتماعی فرا میخوانند. این بخش از پیام نشان میدهد که از نگاه رهبر انقلاب، حفظ انسجام ملی نه یک توصیه اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای امنیت و پیشرفت کشور است.
دیپلماسی پارلمانی و موقعیت جدید ایران
رهبر انقلاب همچنین به موضوع دیپلماسی پارلمانی و توجه هوشمندانه به موقعیت جدید ایران در منطقه و جهان اشاره کردهاند. این بخش از پیام حاکی از آن است که مجلس صرفاً یک نهاد قانونگذار داخلی نیست، بلکه میتواند در عرصه بینالمللی نیز نقشآفرینی کند.
بر این اساس و در شرایطی که جایگاه منطقهای و بینالمللی ایران دستخوش تحولات مهمی شده، مجلس میتواند از طریق ارتباطات بینالمجالس، دیپلماسی عمومی و رایزنیهای سیاسی در تقویت منافع ملی نقش مؤثری ایفا کند.
نقشه راه مجلس در آغاز سال سوم
با همه این تفاسیر، پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز افتتاح نخستین دوره مجلس شورای اسلامی را میتوان فراتر از یک پیام مناسبتی، سندی راهبردی برای آغاز سومین سال فعالیت مجلس دوازدهم دانست.
در این پیام، چهار محور کلیدی بیش از سایر موضوعات برجسته شده است:
۱. ارتقای جایگاه مجلس متناسب با «تراز ملت مبعوث شده».
۲. تمرکز بر حل مسائل اقتصادی و معیشتی مردم و نوسازی کشور.
۳. امیدآفرینی و ترسیم چشمانداز روشن برای جامعه.
۴. حفظ وحدت ملی و مقابله با پروژه تفرقهافکنی دشمن.
بر این اساس، مجلس دوازدهم در آغاز سال سوم فعالیت خود با مأموریتی چندوجهی مواجه است؛ مأموریتی که از یک سو حل مشکلات روزمره مردم را مطالبه میکند و از سوی دیگر، نقشآفرینی در طراحی آینده ایران پساجنگ و تثبیت دستاوردهای ملی را بر عهده این نهاد قرار میدهد. از همین منظر، پیام رهبر انقلاب را میتوان نقشه راهی برای تبدیل مجلس به موتور محرک حکمرانی، امیدآفرینی و پیشرفت در مرحله جدید حیات جمهوری اسلامی ایران ارزیابی کرد.