شیوه نامه پایش اجرای قانون اساسی در دستگاه‌های اجرایی‎ ‎

در اجرای مصوبه نخست از مصوبات سومین نشست هیأت پیگیری ‏اجرای قانون اساسی که به تأیید‎ ‎رئیس جمهور محترم رسیده است ‏‏(موضوع ابلاغیه شماره ۱۶۳۳۲ مورخ ۱۴۰۵/۳/۲) مبنی بر‎ ‎تکلیف ‏دبیرخانه هیأت بر پایش مستمر اجرای شاخص‌های قانون اساسی در ‏دستگاه‌های اجرایی و‎ ‎دریافت گزارش سالانه اجرای قانون اساسی از ‏این دستگاها، همچنین به منظور تحقق بند ۶ ماده ۴‏‎ ‎دستورالعمل ‏نحوه اعمال مسئولیت رئیس جمهور در اجرای قانون اساسی (موضوع ‏ابلاغیه شماره‎ ‎‎‏۱۴۹۱۹۲‏‎ ‎مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۲) مبنی بر تدوین گزارش ‏سالانه پایش اجرای قانون اساسی، بدین‎ ‎وسیله شیوه نامه پایش ‏اجرای قانون اساسی در دستگاه های اجرایی ابلاغ می‌شود.‏

شیوه نامه پایش اجرای قانون اساسی در دستگاه‌های اجرایی‎

فصل نخست- اختصارات و تعاریف

ماده ۱- اختصارات و اصطلاحات به کار رفته در این شیوه نامه دارای ‏معانی مشروج زیر است:‏

‏۱) دبیر/ دبیرخانه: دبیر/ دبیرخانه هیأت پیگیری اجرای قانون ‏اساسی‎  ‎

‎‏۲) معاون/ معاونت: معاون/ معاونت قانون اساسی معاون حقوقی رئیس ‏جمهور

‏۳) هیأت: هیأت پیگیری‎ ‎اجرای قانون اساسی‎  ‎

‎‏۴) دستگاه اجرایی: آن دسته از دستگاه‌های اجرایی که شاخص‌های ‏اختصاصی اجرای قانون اساسی‎ ‎برای آنها تدوین شده است.‏

‏۵) گزارش اجرا: گزارش اجرای قانون اساسی در هر دستگاه اجرایی‎  ‎

‎‏۶) گزارش سالانه: گزارش سالانه پایش اجرای قانون اساسی موضوع ‏ماده ۱۶ قانون تعیین حدود‎ ‎وظایف و اختیارات مسئولیت های ریاست ‏جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۶۵ و بند ۶ ماده‎ ‎‎‏۴‏‎ ‎دستورالعمل نحوه اعمال مسئولیت رئیس جمهور در اجرای قانون ‏اساسی (ابلاغی ۱۴۰۳/۱۰/۲)‏

‏۷) شاخص عمومی: معیاری که به وسیله آن، میزان اجرای آن دسته ‏از احکام قانون اساسی که به طور‎ ‎مشترک در حوزه مأموریت ‏دستگاه‌های اجرایی قرار دارد سنجیده می‌شود.‏

‏۸) شاخص اختصاصی: معیاری که به وسیله آن میزان اجرای آن ‏دسته از احکام قانون اساسی که در حوزه مأموریت‎ ‎تخصصی یک یا ‏چند دستگاه اجرایی قرار دارد، سنجیده می‌شود.‏

فصل دوم- به روزرسانی و فرستادن شاخص‌های اجرای قانون اساسی‎ ‎‎ ‎

ماده ۲- دبیرخانه مکلف است تا اسفند هر سال شاخصهای عمومی و ‏اختصاصی را با توجه به اصول‎ ‎قانون اساسی، سیاست‌های کلی نظام ، قوانین مقررات و منشور حقوق شهروندی به روزرسانی کند.‏

ماده ۳- دبیرخانه مکلف است در اسفند هر سال نسخه به روز رسانی ‏شده شاخص‌های عمومی و‎ ‎اختصاصی را طی نامه‌ای برای بالاترین ‏مقام دستگاه اجرایی بفرستد.‏

ماده ۴- دستگاه اجرایی پس از‎ ‎دریافت نسخه به روزرسانی شده ‏شاخص‌ها مکلف است گزارش اجرای یک ساله منتهی به پایان اسفند‎ ‎‎همان سال خود را به همراه مستندات مربوط، حداکثر تا ۱۵ ‏اردیبهشت سال بعد برای دبیرخانه‎ ‎بفرستد.‏

فصل سوم- تهیه گزارش در دستگاه اجرایی‎  ‎

ماده ۵- مسئولیت تهیه گزارش اجرا در دستگاه اجرایی برعهده ‏مسئول حقوقی آن دستگاه، اعم از‎ ‎معاون رئیس مرکز مدیرکل یا هر ‏عنوان دیگر است.‏

ماده ۶- مسئول تهیه گزارش مکلف است داده‌ها و مستندات را از ‏واحدهای ستادی و استانی دستگاه‎ ‎اجرایی و سازمان‌ها و شرکت‌های ‏وابسته و تابعه جمع آوری کند و پس از راستی آزمایی اولیه گزارش‌ها‎ ‎‎و احراز مرتبط بودن آنها با شاخص‌ها و وجود مستندات در قالب یک ‏گزارش از طریق بالاترین مقام‎ ‎دستگاه برای دبیرخانه بفرستد.‏

ماده ۷- مسئول تهیه گزارش مکلف است یکی از کارشناسان حقوقی ‏دستگاه اجرایی را که ترجیحاً‎ ‎دانش‌آموخته در گرایش حقوق عمومی ‏باشد، به عنوان رابط دستگاه برای دریافت آموزش‌های لازم‎ ‎درباره ‏چگونگی تهیه گزارش اجرا، رفع ابهامها و پاسخگویی به پرسشها به ‏دبیرخانه معرفی کند در‎ ‎صورت درخواست مسئول تهیه گزارش ‏نشست توجیهی از سوی دبیرخانه برگزار می‌شود.‏

ماده ۸- ‏‎گزارش هر دستگاه اجرایی در کاربرگ فرستاده شده از سوی ‏دبیرخانه، تنظیم و در قالب دو نسخه ‎ ‎word‏‎و ‎ PDF ‎برای ‏دبیرخانه فرستاده می‌شود.‏

ماده ۹- چنانچه مسئول تهیه گزارش پیشنهاد حذف یا اصلاح ‏شاخص‌های فرستاده شده یا گنجاندن‎ ‎شاخص جدید در فهرست ‏شاخص‌های عمومی یا اختصاصی را داشته باشد با تأیید دبیرخانه، ‏تغییرات‎ ‎لازم اعمال می‌شود.‏

ماده ۱۰- در گزارش دستگاه افزون بر گزارش اقدامات مرتبط با هر ‏،شاخص‎ ‎مستندات آن مانند ،مقررات، برنامه های سالانه یا عملیاتی ‏دستگاه نتایج فعالیت‌ها و خروجی‌های‎ ‎عملیاتی طرح/ پروژه‌های مرتبط، ‏گردش کارها و رویه های عملیاتی، آمارهای رسمی مرتبط با‎ ‎شاخص‌ها، ‏گزارش‌های سامانه‌ای، گزارش‌های دوره ای عملکرد ارزیابی‌های داخلی و ‏خارجی، آمار‎ ‎رضایت ذی‌نفعان و شهروندان و دیگر اسناد قابل اتکا که ‏بتواند در ارزیابی کمی یا کیفی شاخص‌ها به‎ ‎ارزیابان کمک کند نیز ‏باید در اختیار دبیرخانه قرار گیرد؛ به گونه‌ای که امکان راستی ‏آزمایی‎ ‎فراهم شود مستندات حسب مورد میتواند ذیل هر اقدام قرار ‏گیرد یا به صورت جداگانه به نحوی که‎ ‎ارتباط مستند و شاخص ‏مدنظر مشخص باشد به گزارش پیوست شود.‏

تبصره- در صورتی که مستند‎ ‎دستگاه، مصوبه آیین نامه بخشنامه ‏دستورالعمل، شیوه نامه و مانند اینها باشد، افزون بر ذکر شماره‎ ‎و ‏تاریخ تصویب یا ابلاغ باید رونوشت مقرره نیز پیوست شود.‏

فصل چهارم- ارزیابی گزارش‌ها در دبیرخانه‎  ‎

ماده ۱۱- پس از دریافت گزارش‌های اجرا بررسی و ارزیابی آنها از ‏سوی کارشناسان دبیرخانه به‎ ‎صورت زیر انجام می‌شود:‏

‏۱- سنجش مرتبط بودن گزارش‌ها با موضوع آن شاخص و کنار ‏گذاشتن‎ ‎گزارش‌های غیر مرتبط

‏۲- کنار گذاشتن گزارش‌های فاقد مستند یا دارای مستندات غیر قابل ‏ارزیابی یا‎ ‎غیر مرتبط

‏۳- راستی آزمایی گزارش‌ها از راه بررسی مستندات ارسالی

‏۴- در صورت لزوم، راستی آزمایی گزارش‌ها از دیگر راه‌های مورد اشاره ‏در ماده ۱۲ این شیوه‎ ‎نامه‎  ‎

‎‏۵- در موارد خاص و ،ضروری اعلام نقایص و موارد نیازمند اصلاح به ‏دستگاه اجرایی با تعیین‎ ‎مهلت دو هفته‌ای، به منظور فرستادن ‏گزارش اصلاحی از سوی دستگاه اجرایی برای دبیرخانه.‏

ماده ۱۲- کارشناسان دبیرخانه می‌توانند در ارزیابی و راستی آزمایی ‏گزارش‌ها افزون بر بررسی مستندات‎ ‎ارسالی از سوی دستگاه از اخبار ‏موثق و گزارش‌های مستند منتشر شده در رسانه ها و شبکه‌های‎ ‎‎اجتماعی گزارش‌های دریافتی از نهادهای اداری، نظارتی و قضایی از ‏قبیل کمیسیون اصل ۹۰ قانون‎ ‎اساسی دیوان محاسبات کشور ‏سازمان بازرسی کل کشور و دیوان عدالت اداری گزارش‌های مردمی‎ ‎‎ثبت شده در سامانه پیگیری اجرای قانون اساسی، گزارش‌های دریافتی ‏از شبکه‌های استانی پیگیری‎ ‎اجرای قانون اساسی و ارزیابی صاحب ‏نظران و خبرگان در حوزه مأموریت هر دستگاه اجرایی‎ ‎استفاده کنند.‏

ماده ۱۳- گزارش دستگاه اجرایی در هر شاخص بر اساس فرآیند و ‏جدول زیر امتیازدهی می‌شود:

ماده ۱۴- امتیاز شاخص‌های عمومی با ضریب یک و امتیاز ‏شاخص‌های اختصاصی با ضریب دو‎ ‎محاسبه می‌شود. دبیرخانه ‏می‌تواند بر اساس میزان اهمیت شاخص‌ها در اجرای کامل یا مستمر ‏قانون‎ ‎اساسی نقش آنها در جلوگیری از نقض قانون اساسی اقتضائات ‏زمانی یا برنامه‌ها و اولویت‌های‎ ‎اعلامی دولت برای اجرای قانون اساسی ‏در هر سال برای برخی شاخصها ضریب بیشتری در نظر‎ ‎بگیرد.‏

ماده ۱۵- دبیرخانه در تعیین امتیاز عملکرد هر شاخص به موارد زیر ‏توجه خواهد کرد:‏

‎‏۱- کیفیت گزارش تدوین شده در خصوص عملکرد دستگاه اجرایی؛

‎‏۲- مقایسه عملکرد دستگاه اجرایی با عملکرد سال گذشته آن دستگاه؛‎

‎‏۳- میزان پاسخگویی دستگاه به مکاتبات معاونت در موارد پیگیری ‏اجرای قانون اساسی و جلوگیری‎ ‎از نقض آن.

ماده ۱۶- ملاک ارزیابی عملکرد دستگاه های اجرایی در حوزه اجرای ‏قانون اساسی و‎ ‎تعیین دستگاه برتر میانگین امتیاز دستگاه از مجموع ‏شاخصهای عمومی و اختصاصی پس از اعمال‎ ‎ضریب‌هاست.‏

فصل پنجم- موارد بهره برداری از گزارشهای اجرا‎ ‎

ماده ۱۷- پس از ارزیابی عملکرد دستگاه اجرایی از سوی دبیرخانه، از ‏نتایج ارزیابی در موارد زیر‎ ‎بهره برداری می‌شود:‏

‏۱- تدوین گزارش سالانه؛

‏۲- معرفی دستگاه یا دستگاه‌های برتر در حوزه اجرای قانون اساسی ‏حسب مورد در برنامه‌های‎ ‎سالروز بزرگداشت قانون اساسی (۱۲) آذر ‏یا جشنواره شهید رجایی؛

‎‏۳- به روزرسانی شاخص‌های عمومی و اختصاصی؛

‏۴- شناسایی و تعیین سنجه برای ارزیابی شاخصهای عمومی و ‏اختصاصی؛

‎‏۵- شناسایی موانع اجرا یا موارد نقض قانون اساسی و برنامه ریزی ‏برای اجرای کامل و مستمر‎ ‎قانون اساسی از راه هیأت؛

‏۶- تعیین اولویتهای اجرای شاخصهای مربوط برای هر دستگاه ‏اجرایی؛

‎‏۷- همکاری با دستگاه اجرایی در تدوین برنامه عملیاتی برای هر یک ‏از شاخص‌ها‎.

ماده ۱۸- از برآیند گزارشهای اجرای ارزیابی شده در دبیرخانه و دیگر ‏اطلاعات در اختیار دبیرخانه‎ ‎گزارش سالانه تهیه شده و به منظور ‏اقدام مقتضی از سوی دبیر برای نایب رئیس و رئیس هیأت‎ ‎فرستاده ‏میشود.‏

ماده ۱۹- این شیوه‌نامه در پنج فصل و ۱۹ ماده از سوی معاون قانون ‏اساسی و دبیر هیأت پیگیری‎ ‎اجرای قانون اساسی تهیه‎ ‎و در تاریخ ‏‏۱۴۰۵/۴/۸ به امضای معاون حقوقی رئیس‌جمهور و نایب رئیس ‏هیأت پیگیری اجرای‎ ‎قانون اساسی رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است.

مجید انصاری- معاونت حقوقی رئیس‌جمهور