خبرگزاری مهر، گروه استانها: شهر یاسوج بهعنوان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، سالها است با مجموعهای از چالشهای زیرساختی، ترافیکی، عمرانی و خدمات شهری مواجه است، مشکلاتی که بخشی از آنها ریشه در سالهای گذشته دارد و رفع آنها نیازمند منابع مالی، همکاری دستگاههای اجرایی و تصمیمات جدی در مدیریت شهری است.
توسعه معابر، تکمیل طرح های نیمهتمام، ساماندهی ترافیک، دفع آبهای سطحی، بهسازی آسفالت، توسعه حملونقل عمومی، مدیریت پسماند و توجه به مناطق کمتر توسعهیافته از مهمترین مطالبات شهروندان یاسوج است.
شهردار یاسوج در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار مهر، مهمترین مشکلات شهر، میزان اختیارات شهرداری، موانع اجرای طرحهای عمرانی، طرح های نیمهتمام، وضعیت ترافیک، منابع مالی و برنامههای مدیریت شهری را عنوان کرد.
مهمترین چالشهای امروز شهر یاسوج چیست و شهرداری تا چه اندازه برای حل این مشکلات اختیار دارد؟
عمدهترین مشکلی که امروز شهر یاسوج با آن مواجه است، وضعیت خاص طراحی و اجرای طرحهای شهری است، بخش قابل توجهی از معابر، تقاطعها، میادین و بلوارهای شهر از سالهای گذشته طراحی شدهاند و در برخی موارد با مشکلات اساسی مواجه هستند که برای اصلاح آنها نیاز به فرآیندهای قانونی و بعضاً ورود کمیسیون ماده ۵ وجود دارد.
شهرداری در بسیاری از موارد در تدوین و بازنگری طرحهای جامع و تفصیلی شهر نقش مستقیم و تعیینکنندهای ندارد و عملاً مجری طرحهایی است که از قبل تدوین شدهاند.
در طراحیهای گذشته نیز بعضی سرانههای مورد نیاز شهر مانند سرانه آموزشی، بهداشتی، درمانی، فضای سبز و مذهبی به شکل مناسب پیشبینی نشده یا در تغییر کاربریها مورد توجه کافی قرار نگرفته است، نتیجه این موضوع، ایجاد مشکلاتی برای شهروندان و افزایش دشواریهای مدیریت شهری است.
بنابراین اگر بخواهیم مشکلات شهر را به صورت ریشهای حل کنیم، باید در کنار شهرداری، سایر دستگاههای متولی نیز در فرآیند بازنگری و اصلاح طرحهای شهری همراه باشند.
مرز مسئولیت شهرداری با سایر دستگاههای خدماترسان در شهر کجاست؟ آیا ناهماهنگی میان دستگاهها برای شهرداری مشکل ایجاد میکند؟
قطعاً، در بسیاری از کشورهای دنیا، شهرداری متولی بخش قابل توجهی از امور شهری است، اما در کشور ما دستگاههای مختلفی در ارائه خدمات شهری نقش دارند.
ما با همه دستگاهها تعامل داریم، اما گاهی اقدامات برخی دستگاههای خدماترسان مشکلاتی برای شهرداری ایجاد میکند، برای نمونه، شرکت آب و فاضلاب در نقاط مختلف شهر حفاری انجام میدهد و حتی در مواردی که با هماهنگی شهرداری و دریافت مجوز حفاری انجام شده، عملیات ترمیم به شکل مناسب صورت نمیگیرد.
گاهی نیز ترمیم انجام میشود اما کیفیت فنی و اصولی لازم را ندارد و در نهایت هزینه و مسئولیت آن متوجه شهرداری میشود.
در بلوار شهدای اقتدار نیز نمونهای از این موضوع را داشتیم که در بخشی از مسیر، نشست جزئی ایجاد شد و علت آن حفاری دستگاههای خدماترسان و اجرای خطوط انتقال بود.
در جابهجایی تیرهای برق نیز برای بازگشایی معابر، اصلاح شبکه یا اجرای پروژههای عمرانی، گاهی فرآیندها زمانبر میشود و همین مسئله اجرای پروژه را با تأخیر مواجه میکند.
ما اعتقاد داریم اگر قرار است شهر توسعه پیدا کند، دستگاههای خدماترسان باید خود را بخشی از فرآیند توسعه شهری بدانند و هماهنگی بیشتری با شهرداری داشته باشند.
مهمترین چالش مدیریت شهری یاسوج را منابع مالی میدانید یا نیروی انسانی و قوانین؟
همه این موارد در کنار هم قرار دارند، اجرای هر پروژهای، چه عمرانی و چه فرهنگی و اجتماعی، به منابع مالی نیاز دارد، طراحی و اجرای پروژه بدون تأمین منابع امکانپذیر نیست و یکی از عمدهترین مشکلات ما نیز همین موضوع است.
در حوزه نیروی انسانی نیز در برخی تخصصها با کمبود مواجه هستیم. برای مثال به شهرساز، مهندس برق و مهندس مکانیک نیاز داریم، اما از طرفی مجوز جذب نیروی جدید نداریم.
بنابراین در مدیریت شهری، منابع مالی، نیروی انسانی متخصص و هماهنگی بین دستگاهی سه موضوع بسیار مهم هستند.
درباره مهمترین پروژههای عمرانی شهر یاسوج توضیح دهید. کدام پروژهها برای شما اهمیت بیشتری دارند؟
یکی از پروژههای مهم، تکمیل پل چهارم یا پل سردار شهید یزدانپناه بود که حدود یک سال و نیم پیش زیر بار ترافیکی رفت و اکنون مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.
بلوار شهدای اقتدار نیز پروژه مهم دیگری است که در سه فاز تعریف شده است. فاز نخست این پروژه سال گذشته به بهرهبرداری رسید و با عرض حدود ۴۵ متر، توانست بخشی از ترافیک مهم شهر یاسوج را کاهش دهد و زمینه دسترسی بهتر به اراضی این محدوده را فراهم کند.
فاز دوم نیز بخش عمدهای از مراحل خود را پشت سر گذاشته و عملیات زیرسازی و آسفالت در حال تکمیل است. در بخشهایی نیاز به جابهجایی تأسیسات و رفع برخی موانع وجود دارد که تلاش میکنیم ظرف چند ماه آینده این موارد برطرف شود.
فاز سوم نیز شامل بخش مهمی از ابنیه فنی، پلها و دیوارها است که بخش زیادی از آن اجرا شده است، جدولگذاری و کانالهای سطحی نیز در بخش عمده مسیر انجام شده و تنها برخی موانع جزئی از جمله وجود یک معارض در خروجی پروژه باقی مانده است که پس از رفع این مشکل، مراحل آسفالت نیز تکمیل خواهد شد.
در سایر نقاط شهر چه پروژههایی در دست اجرا است؟
در محدوده هفتسین به سمت شمال، مسیر بین دو کارخانه آرد که در گذشته عرض بسیار محدودی داشت، تعریض شده و اکنون در دو باند رفت و برگشت، مجموعاً به عرض حدود ۲۴ متر رسیده است.
کانال دفع آبهای سطحی، جداول و رفیوژ وسط نیز اجرا شده است، در این مسیر یک مدرسه وجود دارد که در حال رایزنی با آموزش و پرورش هستیم و در صورت رسیدن به تفاهم، دیوار حیاط مدرسه اصلاح می شود تا معبر به طور کامل بازگشایی شود.
در محدوده آبشار یاسوج نیز اجرای پل در دستور کار قرار دارد، کولهها، دیوارهای پل و دستکها تقریباً انجام شده و مراحل دالگذاری در حال اجرا است، کانال منتهی به پل نیز در دستور کار قرار دارد و طراحی، محاسبات و برآورد آن انجام شده است.
همچنین اجرای کیلومتر نخست بلوار حضرت آیتالله ملکحسینی نیز دنبال شده و عملیات جدولگذاری، کانال و زیرسازی در بخشهایی انجام شده است.
کدام پروژه شهرداری بیشترین تأخیر را داشته و آیا مسئولیت این تأخیر را میپذیرید؟
بخشی از پروژههایی که امروز با تأخیر مواجه هستند، اساساً مربوط به سالهای اخیر نیستند و سابقهای چندینساله دارند.
برای مثال اجرای برخی از بلوارهای اصلی شهر بیش از یک دهه درگیر مسائل مختلف بوده است. پل سردار شهید یزدانپناه نیز با تأخیر هفت تا هشتساله مواجه بود.
پل سوم نیز سالها در انتظار تکمیل بود، بازگشایی بلوار جمهوری نیز سابقهای نزدیک به سه دهه دارد که بخش عمده آن انجام شده و اکنون مراحل پایانی آن را دنبال میکنیم.
بنابراین نمیتوان همه تأخیرها را به مدیریت فعلی نسبت داد، اما ما مسئولیت داریم پروژههای باقیمانده را تعیین تکلیف کنیم.
در پروژههای قدیمی، معمولاً مجموعهای از مشکلات شامل مسائل حقوقی، تملک، تأمین منابع مالی و معارضات وجود دارد و حل آنها زمانبر است.
اگر قرار باشد تنها چند پروژه را به عنوان پروژههای نجاتبخش برای شهر یاسوج معرفی کنید، کدامها هستند؟
به اعتقاد من، اجرای معابر اصلی شهر میتواند نقش بسیار مهمی در کاهش مشکلات فعلی یاسوج داشته باشد، ما دو محور ۴۵ متری را دنبال میکنیم که میتواند عملاً نقش کمربندی را برای شهر ایفا کند.
در کنار آن، ساماندهی جمعهبازار نیز اهمیت زیادی دارد، این مجموعه در داخل شهر قرار گرفته و ساماندهی آن میتواند در کاهش بخشی از مشکلات ترافیکی و نظم شهری مؤثر باشد.
ادامه برخی بلوارهای اصلی مانند بلوار انقلاب نیز باید تعیین تکلیف شود. این بلوار باید در نهایت به شبکه اصلی معابر شهر متصل شود.
همچنین تکمیل و اتصال بلوار شهدای اقتدار به مسیرهای پیشبینیشده، نیازمند رفع مسائل حقوقی، تأمین اعتبار و زمان است.
نقش فرهنگ شهروندی را در مدیریت شهری چقدر مؤثر میدانید؟
من اعتقاد دارم شاید بتوان حدود ۳۰ درصد از برخی هزینههای شهری را با فرهنگسازی و مشارکت شهروندان کاهش داد.
برای مثال، در حوزه ترافیک، اگر فرهنگ رانندگی و رعایت قوانین افزایش پیدا کند، بخش مهمی از مشکلات کاهش خواهد یافت.
در حوزه پسماند نیز اگر تفکیک زباله از مبدأ انجام شود، هزینههای شهرداری کاهش پیدا میکند.
ما برای جمعآوری زباله در مناطق مختلف برنامهریزی کردهایم که در هر ناحیه، زباله در روز و ساعت مشخص جمعآوری شود، اگر شهروندان نیز همکاری کنند و زباله را در زمان و مکان تعیینشده قرار دهند، هم وضعیت بهداشت محیط بهتر میشود و هم خدمات شهری با کیفیت بیشتری ارائه خواهد شد.
در حوزه ساختوساز نیز رعایت حریم شهر، حریم همسایه و حقوق سایر شهروندان میتواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
فرهنگ شهروندی فقط یک موضوع اجتماعی نیست؛ مستقیماً با منابع مالی، زیباسازی شهر، کاهش تخلفات، کاهش هزینهها و کیفیت خدمات شهری ارتباط دارد.
وضعیت درآمدی شهرداری چگونه است و شهروندان چه نقشی در این زمینه دارند؟
بخش مهمی از درآمد شهرداری از محل دریافت عوارض تأمین میشود و همکاری شهروندان در پرداخت عوارض اهمیت زیادی دارد.
پرداخت نکردن یا پرداخت با تأخیر، شهرداری را با مشکلات جدی مواجه میکند. ما نیز تلاش کردهایم در برخورد با شهروندان به گونهای رفتار کنیم که حرمت و حقوق آنها حفظ شود.
اما واقعیت این است که اگر منابع درآمدی شهرداری به موقع تأمین نشود، اجرای پروژههای عمرانی و خدماتی نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
یاسوج در برابر حوادثی مانند زلزله و سیلاب چقدر آمادگی دارد؟
در شهرداری یاسوج ستاد بحران فعال است و نیروها و ماشینآلات در طول سال و در مقاطع مختلف آمادهباش هستند، در حوادث مختلف نیز نیروهای شهرداری خدمات لازم را ارائه کردهاند.
اما در حوزه پیشگیری همچنان با مشکلاتی مواجه هستیم، برای مثال، در زمان بارندگی، برخی مناطق مانند شرفآباد به دلیل توپوگرافی شهر و شیب شمالی-جنوبی، مستعد آبگرفتگی هستند.
نقاط مشکلدار شناسایی شده و برای آنها پروژه تعریف شده است، اما در برخی موارد همکاری مالکان و شهروندان وجود نداشته است.
حتی در مواردی پیمانکار انتخاب شده، مصالح به محل منتقل شده و ماشینآلات مستقر شدهاند، اما به دلیل ایجاد موانع از سوی برخی افراد، پروژه با مشکل مواجه شده است.
کدام مناطق یاسوج در اولویت محرومیتزدایی شهری قرار دارند؟
مناطق کمتر توسعهیافته و مناطق الحاقی از اولویتهای ما هستند، در مناطقی مانند شرفآباد و سایر مناطق کمتر برخوردار، تلاش کردهایم پروژههای مشخص تعریف کنیم.
در مناطق الحاقی نیز مشکلات فراوانی وجود دارد و اعتقاد ما بر توزیع عادلانه خدمات است، برای هر یک از این مناطق پروژههایی تعریف شده و تلاش میکنیم امکانات شهری تنها در بخشهای برخوردار متمرکز نشود.
در حوزه پیادهروسازی و بهسازی معابر چه برنامهای دارید؟
امسال حدود ۲۸ میلیارد تومان برای پیادهروسازی در نظر گرفته شده است و هدف ما این است که پروژهها بر اساس نیاز مناطق و با نگاه به توزیع عادلانه خدمات اجرا شوند.
در کنار آن، پروژههای دفع آبهای سطحی نیز در نقاط مختلف شهر در حال اجرا است.
مهمترین گرههای ترافیکی شهر کجاست؟
میدان انقلاب، میدان جهاد، هفتسین و میدان مقاومت از جمله نقاط مهم ترافیکی شهر هستند، البته گرههای دیگری نیز وجود دارد.
برای این نقاط برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت تعریف کردهایم و تلاش میکنیم به تدریج مشکلات هر کدام برطرف شود.
حل ترافیک یاسوج نیازمند مجموعهای از اقدامات است و با اجرای یک پروژه به تنهایی نمیتوان مشکل را حل کرد.
چرا با وجود توسعه ناوگان، حملونقل عمومی هنوز جایگاه واقعی خود را در یاسوج پیدا نکرده است؟
ما بیش از ۱۰ دستگاه اتوبوس به ناوگان حملونقل عمومی اضافه کردهایم و تلاش کردهایم ناوگان را بهروز و تقویت کنیم، اما یکی از مشکلات، میزان استفاده شهروندان از حملونقل عمومی است.
وقتی ناوگان توسعه پیدا میکند اما مردم استقبال کافی ندارند، طبیعی است که اثربخشی سرمایهگذاری کاهش پیدا کند.
بنابراین علاوه بر توسعه ناوگان، باید فرهنگ استفاده از حملونقل عمومی نیز تقویت شود.
وضعیت آسفالت و معابر یاسوج را چگونه ارزیابی میکنید؟
توپوگرافی شهر، بارشها و شرایط خاص یاسوج بر وضعیت معابر تأثیرگذار است، از طرفی برخی محلات کمتر توسعهیافته هستند و نیاز بیشتری به بهسازی دارند.
ما امسال حدود ۲۸ میلیارد تومان پروژه آسفالت داشتهایم و تلاش کردهایم این اعتبار را در نقاط مختلف و بر اساس نیاز توزیع کنیم.
در مناطق مختلف پروژههای دفع آبهای سطحی، احداث و اصلاح معابر نیز تعریف شده است، در محدوده مرز مشترک مادوان و امامزاده قاسم نیز از نخستین روزهای بعد از الحاق، پروژههای دفع آبهای سطحی را آغاز کردیم.
در سرآبتاوه نیز پروژههای مختلفی برای دفع آبهای سطحی و احداث معابر تعریف شده است، اجرای پروژه در شهر چند برابر پروژه در زمین باز هزینه دارد
چرا اجرای برخی پروژههای شهری با وجود هزینههای بالا، کند پیش میرود؟
اجرای پروژه در محدوده شهری با پروژهای که در زمین باز یا خارج از بافت شهری انجام میشود، قابل مقایسه نیست.
در شهر، تملک، رفع معارض، مسائل حقوقی، جابهجایی تأسیسات و قیمت بالای زمین، هزینه اجرای پروژه را چند برابر میکند.
برای مثال اجرای یک پل با دهانه سه تا چهار متر ممکن است میلیاردها تومان هزینه داشته باشد.
در بسیاری از پروژههای شهری، شهرداری باید همزمان با اجرای پروژه، مشکلات حقوقی، تملک و تأسیسات را نیز حل کند.
به همین دلیل ممکن است یک پروژه در ظاهر ساده به نظر برسد اما در عمل هزینه و زمان زیادی نیاز داشته باشد.
یکی از مطالبات جدی مردم، حل مشکل آبگرفتگی است. چه اقداماتی انجام دادهاید؟
دفع آبهای سطحی یکی از اولویتهای مدیریت شهری است، در شهرک امام حسین، ادامه بلوار شهید قرنی و اجرای کانال دفع آبهای سطحی را دنبال کردهایم و برای این پروژه بیش از ۱۵ میلیارد تومان هزینه شده است.
در محدوده دیگری نیز کانال بزرگی از مسیر جهات تا محدوده آزمایشگاه خاک اجرا شده است.
هدف این پروژهها تنها جلوگیری از آبگرفتگی نیست؛ بلکه تلاش میکنیم با اصلاح مسیرها، بخشی از ترافیک نیز پیش از ورود به گرههای اصلی از شبکه خارج شود.
در مناطق مختلف شهر نیز کانالهای سنگی و سازههای دفع آبهای سطحی اجرا شده است.
یکی از دغدغههای مهم شهروندان، وضعیت پسماند و سایت زباله است. برنامه شهرداری چیست؟
تکمیل و ساماندهی سایت زباله یکی از دغدغههای اصلی بنده است و این موضوع را به طور جدی دنبال میکنیم و در کنار آن، اصلاح فرآیند جمعآوری زباله و افزایش مشارکت شهروندان در تفکیک از مبدأ نیز اهمیت زیادی دارد.
اگر بتوانیم فرهنگ تفکیک زباله از مبدأ را در شهر تقویت کنیم، هم هزینههای مدیریت پسماند کاهش پیدا میکند و هم آثار زیستمحیطی آن کمتر خواهد شد.
در نهایت، اگر بخواهید یک مطالبه از دستگاههای دیگر و یک مطالبه از شهروندان داشته باشید، چه میگویید؟
از دستگاههای خدماترسان انتظار داریم همکاری و هماهنگی بیشتری با شهرداری داشته باشند. شهر یک مجموعه بههمپیوسته است و هیچ دستگاهی نمیتواند به تنهایی مسائل شهری را حل کند.
از شهروندان نیز انتظار داریم در پرداخت عوارض، رعایت قوانین، استفاده از حملونقل عمومی، مدیریت پسماند، رعایت حقوق همسایگان و همکاری با پروژههای عمرانی مشارکت بیشتری داشته باشند.
شهرداری بدون مشارکت شهروندان نمیتواند به تنهایی شهر را به نقطه مطلوب برساند زیرا ما معتقدیم یاسوج ظرفیتهای زیادی دارد و اگر منابع، نیروی انسانی، همراهی دستگاهها و مشارکت مردم در کنار هم قرار بگیرد، میتوان بخش قابل توجهی از مشکلات انباشته شهر را برطرف کرد.
هدف ما این است که پروژههای نیمهتمام تعیین تکلیف شوند، خدمات در مناطق مختلف عادلانه توزیع شود و زیرساختهایی ایجاد کنیم که شهر یاسوج در سالهای آینده از وضعیت فعلی فاصله بگیرد.