فاجعه زیست‌محیطی خاموش در غزه

سازمان آب فلسطین نسبت به تشدید بحران فاضلاب در نوار غزه هشدار داده و اعلام کرد در پی از کار افتادن بخش عمده زیرساخت‌های این حوزه، روزانه حجم عظیمی از فاضلاب بدون هیچ‌گونه تصفیه وارد محیط زیست می‌شود و سلامت عمومی و محیط زیست را به‌طور جدی تهدید می‌کند.

براساس اعلام این سازمان، روزانه حدود ۵۵ هزار مترمکعب فاضلاب بدون تصفیه دفع می‌شود که نزدیک به ۴۰ هزار مترمکعب آن به‌طور مستقیم به دریا می‌ریزد و حدود ۱۵ هزار مترمکعب دیگر نیز از طریق چاه‌های جذبی و نشت شبکه‌های فاضلاب وارد محیط زیست می‌شود.

سازمان آب فلسطین اعلام کرد هر ۵ تصفیه‌خانه اصلی نوار غزه از فعالیت بازمانده‌اند و از حدود ۷۴ ایستگاه پمپاژی که پیش از بحران فعال بودند، اکنون تنها ۱۸ ایستگاه به صورت محدود و جزئی کار می‌کنند.

داده‌های منتشرشده همچنین نشان می‌دهد میزان جمعیت برخوردار از شبکه فاضلاب از بیش از ۸۵ درصد پیش از بحران به حدود ۴۵ درصد در شرایط کنونی کاهش یافته است. ظرفیت تصفیه فاضلاب نیز که پیش‌تر حدود ۱۸۵ هزار مترمکعب در روز بود، اکنون عملا به صفر رسیده و تنها عملیات بازسازی در تصفیه‌خانه «شیخ عجلین» در جریان است.

تیم‌های امدادی برای کاهش پیامدهای این فروپاشی، سوخت مورد نیاز ایستگاه‌های پمپاژی را که هنوز فعالیت می‌کنند تامین کرده و عملیات تعمیر حدود ۲۰ ایستگاه و شبکه‌های حیاتی فاضلاب را آغاز کرده‌اند. همچنین حدود ۹۰۰ نقطه دارای اولویت زیست‌محیطی و بهداشتی، از جمله بیش از ۳۰ نقطه حیاتی، مورد رسیدگی قرار گرفته است.

این اقدام‌ها شامل عملیات اضطراری تخلیه و پمپاژ فاضلاب با استفاده از تجهیزات سنگین نیز می‌شود. همزمان، ارزیابی خسارات ۴۴ ایستگاه پمپاژ و حدود ۳۸۵ کیلومتر از شبکه‌های فاضلاب انجام شده است.

در چارچوب تلاش‌ها برای بازگرداندن بخشی از ظرفیت این زیرساخت، سازمان آب فلسطین و شرکای آن در حال بازفعال‌سازی تصفیه‌خانه شیخ عجلین در دو مرحله هستند. در مرحله نخست قرار است با حمایت کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، ظرفیت اولیه حدود ۲۲ هزار مترمکعب در روز احیا شود و در مراحل بعد این ظرفیت به حدود ۶۵ هزار مترمکعب در روز افزایش یابد.

عملیات بازسازی همچنین شامل ایستگاه پمپاژ شیخ رضوان و خطوط فشار مرتبط با تصفیه‌خانه شیخ عجلین با حمایت یونیسف و نیز تعمیر شبکه‌های فاضلاب و خطوط فشار آسیب‌دیده است.

این وضعیت در سایه ویرانی گسترده زیرساخت‌های فاضلاب، کمبود سوخت، قطعات یدکی و تجهیزات لازم برای بهره‌برداری و نگهداری به وجود آمده است؛ شرایطی که مقابله با حجم عظیم فاضلاب را دشوارتر کرده و احتمال آلودگی منابع آب، دریا و شیوع بیماری‌ها را افزایش داده است.

سازمان آب فلسطین تاکید کرد مهار این بحران نیازمند تامین منظم و پایدار سوخت، پمپ‌ها، ژنراتورها، قطعات یدکی الکترومکانیکی، خودروهای مکنده و پاکسازی و تجهیزات سنگین است.

همچنین تجهیزات مورد نیاز برای ایجاد شبکه‌ها و راهکارهای موقت دفع فاضلاب و گسترش خدمات فاضلاب در مناطق محل اسکان آوارگان باید تامین شود.

این سازمان هشدار داد ادامه رهاسازی فاضلاب بدون تصفیه، آلودگی محیط زیست و دریا را تشدید کرده و خطرات بهداشتی برای ساکنان نوار غزه را افزایش می‌دهد و تاکید کرد بازفعال‌سازی سامانه فاضلاب و بازسازی زیرساخت‌های آن، یک اولویت فوری برای حفاظت از مردم، محیط زیست و حمایت از روند بازسازی غزه است.