به گزارش خبرنگار مهر، بابک ابراهیمی ظهر شنبه در نشست مشترک اقدامات مقابله با تغییر اقلیم که به مناسبت هفته ملی محیطزیست در اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان برگزار شد، به تشریح مفهوم تابآوری در حوزه آب پرداخت و اظهار کرد: تابآوری به معنای توانایی یک سیستم، جامعه یا فرد در برابر تنشها و شوکها برای مقاومت و سپس بازیابی و بازگشت به حالت تعادل است و در مدیریت منابع آب، تابآوری به معنای تقویت سیستمهای آبی برای مقابله با این بحرانهاست.
وی با اشاره به اقدامات صورت گرفته برای تاب آوری در حوزه آب در استان گفت: در بُعد زیرساختی، تمرکز اصلی بر افزایش ظرفیت ذخیرهسازی، ایجاد خطوط انتقال جایگزین و خط پدافندی برای تأمین آب شرب اصفهان بوده است. این خط پدافندی در کنار سامانه اول، هم ظرفیت را افزایش داده و هم در شرایط بحرانی نقش پشتیبان را ایفا میکند.
معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای اصفهان با بیان اینکه در حوزه تابآوری، تنوعبخشی در تامین منابع آب دارای اهمیت بوده و به طور جدی پیگیری شده است، خاطرنشان کرد: علاوه بر آب سطحی و زیرزمینی، استفاده مجدد از پساب در صنایع، انتقال آب از دریا و بهرهبرداری از منابع آب نامتعارف در دستور کار قرار گرفته و حتی در مقیاس کوچکتر نیز استفاده از آب باران مورد توجه است.
ابراهیمی به بُعد اجتماعی تابآوری نیز اشاره کرد و گفت: برنامه سازگاری با کمآبی در استان در حال اجراست و استاندار شخصاً مسئولیت پیگیری آن را دارد؛ همچنین آموزش مصرف بهینه، مشارکت ذینفعان بهویژه کشاورزان، مدیریت تقاضا و تقویت حکمرانی آب از جمله اقدامات کلیدی در این حوزه است.
وی اضافه کرد: همچنین نیاز به سیستمهای هشدار سریع و هماهنگی بیندستگاهی داریم که جلساتی مانند این نشست میتواند کمککننده باشد.
معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای اصفهان با تأکید بر اینکه نباید همه مشکلات را تنها به گردن نوسانات اقلیمی انداخت، خاطرنشان کرد: وقتی صحبت از خشکسالی میشود شاید بسیاری فقط به کاهش بارندگی سالانه فکر میکنند، در حالی که موضوع بسیار عمیقتر است و ما با انواع مختلف خشکسالی مواجه هستیم که هر کدام ابعاد متفاوتی دارند.
ابراهیمی ادامه داد: خشکسالی هواشناسی مربوط به کاهش بارندگی و نوسانات اقلیمی است اما این تنها بخش ماجرا نیست ؛ خشکسالی کشاورزی زمانی رخ میدهد که کمبود رطوبت خاک به حدی برسد که رشد گیاه را مختل کند حتی اگر بارندگی در سطح هواشناسی خیلی پایین نباشد. متأسفانه گاهی اوقات حتی وقتی آب مورد نیاز یک منطقه کشاورزی به بخش دیگری اختصاص داده میشود و اراضی خشک میمانند، باز هم آن را زیر چتر کلی خشکسالی قرار میدهیم و خسارت آن را به طبیعت نسبت میدهیم در حالی که بخشی از آن ناشی از اقدامات و تصمیمات انسانی است.
وی افزود: نوع مهمتر و نگرانکنندهتر، خشکسالی هیدرولوژیکی است. یعنی زمانی که منابع آب ما به مصارف بیشتری اختصاص یافته، رودخانهها خشک شدهاند، مخازن سدها خالی شدهاند، تالابها خشکیدهاند و سطح آبهای زیرزمینی به بحران رسیده است. تبعات این نوع خشکسالی مانند فرونشست زمین، کاهش شدید دبی رودخانهها و از دست رفتن دائمی بخشی از منابع آب، ملموس است.
معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای اصفهان تأکید کرد: آثار هر سه نوع خشکسالی در نهایت به شکل خشکسالی اجتماعی و اقتصادی ظاهر میشود و بر معیشت مردم، کشاورزی، صنعت و امنیت غذایی تأثیر مستقیم میگذارد. بنابراین نباید همه مشکلات را صرفاً به گردن نوسانات اقلیمی و طبیعت بیندازیم؛ بخش قابل توجهی از وضعیت فعلی ناشی از ناترازی بلندمدت بین منابع و مصارف آب است.
ابراهیمی با استناد به ماده ۳۷ قانون برنامه هفتم توسعه گفت: وزارت نیرو هدفگذاری کرده تا ۱۵ میلیارد مترمکعب اضافهبرداشت آب در سطح کشور کاهش یابد؛ سهم استان اصفهان نیز مشخص شده است. مصرف فعلی آب در سراسر استان حدود ۴.۱۴ میلیارد مترمکعب است که باید به ۳.۸ میلیارد مترمکعب کاهش یابد. در این میان، ۱۰ میلیارد مترمکعب از صرفهجویی به محیط زیست و تالابها اختصاص مییابد.
وی افزود: سرانه آب تجدیدپذیر استان ۶۸۳ مترمکعب به ازای هر نفر است که وضعیت مطلوبی ندارد. در حوضه زایندهرود این رقم به حدود ۵۰۰ مترمکعب رسیده است.
به گفته معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای اصفهان، از مجموع ۳۵ محدوده مطالعاتی یا دشتهای استان، ۱۹ محدوده مطالعاتی ممنوعه و ۱۰ محدوده ممنوعه بحرانی هستند که سطح آب زیرزمینی در آنها طی ۴۰ سال گذشته مدام در حال افت بوده است.
ابراهیمی خاطرنشان کرد: اقدامات در حوزه تاب آوری منابع آب استان در۶ گروه اصلی تقسیمبندی شده است که شامل اصلاحات نهادی، حفاظت و کنترل منابع آب، توسعه منابع آب نامتعارف، پروژههای آبرسانی، اصلاح الگوهای مصرف و معیشت میشود.
وی ادامه داد: این برنامهها به دستگاههای مختلف ابلاغ خواهد شد و امیدواریم با همکاری همهجانبه در اولین جلسه سازگاری با کمآبی به تصویب نهایی برسد.
معاون برنامهریزی شرکت آب منطقهای اصفهان تأکید کرد: حل ناترازی آب، اولویت اصلی است و بدون آن پرداختن به سایر مسائل نتیجهبخش نخواهد بود. از همه دستگاهها درخواست داریم نهایت همکاری را داشته باشند تا بتوانیم این بحران را مدیریت کنیم.