به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، دکتر سیدرضا بنیهاشمی با اشاره به تجربیات همهگیری کووید۱۹ اظهار کرد: پس از این همهگیری، نگاه دنیا به واکسن تغییر کرد و مشخص شد کشوری که نتواند در زمان مناسب به واکسن دسترسی پیدا کند، علاوه بر حوزه سلامت، در بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی نیز متحمل خسارت خواهد شد.
وی افزود: واکسن دیگر صرفاً یک ابزار پیشگیری برای کودکان نیست و با افزایش سن جمعیت و ظهور بیماریهای جدید، نیاز به واکسنهای جدید برای گروههای سنی مختلف افزایش یافته است؛ از همین رو، سرمایهگذاری در این حوزه به یکی از مولفههای مهم امنیت و پایداری سلامت کشورها تبدیل شده است.
ایران یکقرن سابقه در زمینه تولید واکسن دارد
بنیهاشمی با اشاره به سابقه طولانی ایران در صنعت واکسن اهار کرد: موسسه رازی و انستیتو پاستور ایران بیش از یک قرن در حوزه واکسن و فرآوردههای زیستی فعالیت داشتهاند و بخش قابل توجهی از جمعیت کشور از محصولات این دو مجموعه استفاده کردهاند.
وی ادامه داد: با وجود این سابقه، کشورهای منطقه از جمله عربستان و امارات طی سالهای اخیر سرمایهگذاریهای گستردهای در زیرساختهای زیستی و رگولاتوری(نظام های قانونی و نظارتی) انجام دادهاند و در برخی شاخصها از ایران پیشی گرفتهاند.
نماینده ویژه رئیسجمهور در اکوسیستم واکسن کشور تاکید کرد: ایران از نظر نیروی انسانی و نخبگان علمی ظرفیت قابل توجهی دارد، اما اگر زیرساختهای مناسب و زمینه فعالیت برای این سرمایه انسانی فراهم نشود، نخبگان جذب کشورهای دیگر خواهند شد.
مدیریت جزیرهای مانع شکلگیری زنجیره کامل واکسن شده است
وی یکی از مشکلات اصلی صنعت واکسن کشور را نبود مدیریت هماهنگ دانست و گفت: نمیتوان همه مشکلات موجود را به تحریمها نسبت داد؛ تعدد قوانین، فعالیت دستگاههای مختلف و مدیریت جزیرهای موجب شده است بخشهای مختلف کشور همیشه در یک مسیر واحد حرکت نکنند.
بنیهاشمی افزود: در مدل اکوسیستمی، بخش دولتی و خصوصی قرار نیست رقیب یکدیگر باشند؛ هر بخش باید در جایگاه خود فعالیت کند و ارزش ایجادشده توسط یک بخش، مکمل بخش دیگر باشد.
وی با اشاره به نیاز کشور به حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیارد دز واکسن در حوزههای انسانی، دام و طیور، گفت: مجموع تولید داخلی حدود چهار میلیارد دز است و بخش قابل توجهی از نیاز کشور از طریق واردات تامین میشود.
نماینده ویژه رئیسجمهور در اکوسیستم واکسن کشور ادامه داد: به جای آنکه بخش خصوصی و دولتی بر سر سهم تولید موجود با یکدیگر رقابت کنند، باید زنجیرهای شکل گیرد که از دانشگاه و پژوهش آغاز شود و تا تحقیق و توسعه، تولید، رگولاتوری و بازار ادامه پیدا کند.
تضعیف تحقیق و توسعه، آینده صنعت واکسن را تهدید میکند
بنیهاشمی با تاکید بر اینکه صنعت واکسن نیازمند چرخه مستمر تولید دانش است، اظهار کرد: واکسن محصولی پویاست و نمیتوان با یک فرمول ثابت، صنعت واکسن را برای سالهای طولانی اداره کرد؛ این صنعت نیازمند دانشگاه، پژوهشگاه، پایش مستمر عوامل بیماریزا و انتقال مداوم یافتههای علمی به بخش تحقیق و توسعه و تولید است.
وی هشدار داد: اگر موسسات تحقیقاتی و پژوهشگاهها تضعیف شوند، چرخه زایش علم و تربیت محقق نیز تضعیف خواهد شد و ممکن است در سالهای آینده به جای تولید علم و فناوری در حوزه واکسن، به واردکننده فناوری تبدیل شویم.
محقق باید در ارزش افزوده محصول خود سهیم باشد
نماینده ویژه رئیسجمهور در اکوسیستم واکسن کشور یکی از راهکارهای حفظ نخبگان را مشارکت دادن آنها در ارزش اقتصادی دستاوردهایشان دانست و گفت: در موسسه رازی بر اساس مصوبه هیئت امنا، در یک طرح پایلوت، پنج درصد از فروش محصول جدید به گروه تحقیقاتی تولیدکننده آن اختصاص مییابد.
وی افزود: این مدل میتواند انگیزه محققان برای توسعه محصولات جدید و حرکت پژوهشها به سمت نیازهای واقعی کشور را افزایش دهد و ارتباط میان تحقیق، توسعه و تولید را تقویت کند.
ارتقای رگولاتوری برای حضور در بازار جهانی ضروری است
بنیهاشمی با تاکید بر اهمیت جایگاه رگولاتوری در صنعت واکسن گفت: توسعه صنعت واکسن بدون ارتقای نظام رگولاتوری امکانپذیر نیست و اگر سطح رگولاتوری کشور کاهش پیدا کند، حضور ایران در سازوکارها و بازارهای بینالمللی نیز با محدودیت مواجه خواهد شد.
وی افزود: کشورهای منطقه در این حوزه با سرعت زیادی در حال پیشرفت هستند و ایران باید همزمان با توسعه تولید و فناوری، جایگاه رگولاتوری خود را نیز ارتقا دهد.
اکوسیستم واکسن به دنبال ایجاد نهاد موازی نیست
نماینده ویژه رئیسجمهور در اکوسیستم واکسن کشور درباره هدف ایجاد اکوسیستم واکسن کشور گفت: قرار نیست یک نهاد یا قدرت موازی ایجاد شود و هیچ بخشی حذف یا ادغام نخواهد شد؛ هدف این است که همه اجزای موجود در جایگاه خود فعالیت کنند و در چارچوب قوانین و یک هدف مشترک با یکدیگر هماهنگ شوند.
بنیهاشمی با اشاره به مطالعات انجامشده برای طراحی ساختار مدیریت اکوسیستم واکسن اظهار کرد: طی ماههای گذشته، با همکاری دو دانشگاه معتبر و گفتوگو با دهها نفر از صاحبنظران حوزه واکسن، ساختارهای مختلف مورد بررسی قرار گرفته تا مدلی طراحی شود که بتواند همه بازیگران این حوزه را در یک مسیر مشترک قرار دهد.
برج فناوری؛ زیرساختی برای اتصال اکوسیستم واکسن ایران به جهان
وی در پایان با اشاره به پروژه ملی برج فناوری زیستبوم واکسن گفت: دولت باید زیرساختهایی را ایجاد کند که بخش خصوصی، موسسات تحقیقاتی و مجموعههایی مانند موسسه رازی و انستیتو پاستور بتوانند با استفاده از فناوریهای پیشرفته و گرانقیمت، فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را انجام دهند.
بنیهاشمی تاکید کرد: برج فناوری میتواند بستری برای توسعه تحقیق و توسعه، دسترسی به فناوریهای روز و انتقال فناوری به بخش خصوصی باشد و زمینه اتصال اکوسیستم واکسن ایران به اکوسیستم جهانی و بهرهگیری از ظرفیتهای بینالمللی را فراهم کند.