حجت الاسلام حمید احمدی در پیش نشست همایش بین‌المللی اربعین حسینی و رسالت نبوی با موضوع «اربعین، گفتمان مقاومت» کهتالای گفتگوی دانشگاه علامه طباطبایی تهران برگزار شد، افزود: این هویت جدید می‌تواند عناصر جدیدی را خلق کند. در غرب به دلیل گسست‌های اجتماعی و فردگرایی افراطی، برای تولید سرمایه اجتماعی، جشنواره‌ها و مسابقات متعدد برگزار می‌کنند؛ اما ما در اربعین سرمایه اجتماعی را فراتر از یک ملت تولید می‌کنیم.
حجت الاسلام احمدی با اشاره به ریشه های قرآنی و تاریخی مقاومت اظهار داشت: اربعین ریشه در معارف وحیانی، قرآن کریم و حافظه تاریخی اسلام دارد.
وی با بیان اینکه همه ما در توجه به تاریخ اسلام، یکی از صفحات درخشان تاریخ را در بحث مقاومت پیامبر اسلام (ص) مشاهده می کنیم، گفت: پیامبر چه در جنگ ها و چه در بحث دفاعی، از خود مقاومت نشان دادند؛ مقاومت پیامبر پیش از هجرت در شعب ابیطالب و پس از آن در سه سالی که دعوت عمومی شد، همه پایداریها و مقاومت هایی است که در حافظه تاریخی ما جای گرفته و نمی توانیم پیامبر را جدا از این تصور کنیم.
وی با اشاره به اینکه تاریخ صدر اسلام مشحون از این نکات درخشان است، گفت: خداوند در قرآن در دو جا بشارت داده است؛ یکی نسبت به جهاد و دیگری نسبت به شهادت. یعنی روشن ترین صفحه و بهترین نتیجه پس از سختی و مشکل، بشارت به شهادت و جهاد است. قرآن می فرماید: کسانی که گفتند خداوند پروردگار ماست و سپس استقامت کردند، یعنی ادامه این توحید عملی، استقامت است و خداوند بشارت کمک خود را می دهد.
بنیان عاشورا بر مقاومت ایمانی
رئیس کمیته فرهنگی آموزشی اربعین با بیان اینکه عاشورا بر مقاومت ایمانی مبتنی بر وحی بنا شده است، گفت: امام حسین (ع) از همان روز اول فرمود کسی که در مکتب پیامبر است و خانواده ای پاک و پاکیزه دارد قرآن و دین به او چنین اجازه ای نمی دهد که با ظلم بیعت کند و زیر بار ذلت برود.
وی افزود: دشمن امام را بین بیعت و ذلت و بین جنگ و شمشیر مخیر کرد؛ امام می دانستند که پایان این راه شهادت است، اما نخواستند زیر بار ذلت بروند. دال مرکزی این تفکر، عزت طلبی و نپذیرفتن ظلم است؛ امروز این دال مرکزی در دنیا پذیرفته شده و در حال گسترش است.
اربعین، بازتولید حافظه تاریخی و هویت جمعی
حجت الاسلام احمدی با تبیین نسبت اربعین با این تفکر گفت: اولین و مهمترین نکته این است که اربعین بازتولید حافظه تاریخی در نسبت با مقاومت صدر اسلام است که در جریان عاشورا صورت گرفته است.
وی اربعین را پرچم برافراشته امام حسین (ع) و عاشورا دانست و افزود: با تلاش حضرت زینب کبری (س) و امام سجاد (ع) بود که معانی بلند مقاومت، جهاد، ایستادگی و عزت طلبی با حرکت اربعین بازتولید شد.
وی با اشاره به بُعد تمدنی و مقاومتی این آیین خاطرنشان کرد: امروز بحث تمدنی مقاومت این نوید را می دهد که آیین های مذهبی می توانند معیاری برای روایت مشترک، بازتولید هویت و ایجاد هویت های جدید و جمعی باشند و این هویت جدید می تواند عناصر جدیدی را خلق کند.
حجت الاسلام احمدی اربعین را تولیدکننده سرمایه اجتماعی فراتر از یک ملت توصیف کرد و گفت: در غرب به دلیل گسست های اجتماعی و فردگرایی افراطی، برای تولید سرمایه اجتماعی، فستیوال ها، جشنواره ها و مسابقات متعدد برگزار می کنند؛ اما ما در اربعین سرمایه اجتماعی را فراتر از یک ملت تولید می کنیم.
وی افزود: اقوام و مذاهب مختلف از عرب و عجم، ترک و فارس، شیعه و سنی در کنار هم جمع می شوند و این یک سرمایه اجتماعی فراملی تولید می کند.
رئیس کمیته فرهنگی آموزشی اربعین با اشاره به اینکه این همبستگی ذهنیت های منفی تاریخی را کنار زده است، تصریح کرد: ما هشت سال با رژیم عراق جنگیدیم، اما امروز در کنار هم کار می کنیم؛ اربعین این اتفاق را رقم زد و آن ذهنیت های منفی تاریخی را حذف کرد.
وی با اشاره به ابعاد زیبایی شناختی، اجتماعی و فرهنگی اربعین گفت: اربعین تولیدات جدیدی خلق کرده که قبلاً نبود؛ از جمله شکل گیری حلقه ها و انجمن های هنری، آیین های جدید و آیین های نمایشی متعدد که خود به رخدادهای راهبردی تبدیل شده اند. این آیین ها می توانند هویت جدیدی بسازند، روایت جدیدی ایجاد کنند و به بازتولید هویت قبلی کمک کنند.